Puszcza Białowieska W

Święte miejsce

Na początku trafiłem na omszały kamień oparty o pień ściętego drzewa (na oko jakieś 40x40x40, może mniej). Otacza je betonowy popękany pierścień. Na kamieniu wyryty jest krzyż i symbole. Na bokach litery "KWLMWBNI" i data 20X1947. (Nie dam głowy czy "kamień" nie był odlany z betonu.) Pod kamieniem stopa odciśnięta w cemencie kierującą się na południe. Dalej idąc w tym kierunku doszedłem do kręgu. Kamienie są nieduże, a przynajmniej mało widoczne (mało wystają nad ziemię). W kręgu jest pas zrobiony z kamieni – może to fragment jakiegoś większego wzoru. Jest też jeden duży głaz. Już nie pamiętam jak to jest z roślinnością w kręgu, ale na pewno nie było w nim krzaków, a czy rosła trawa lub mech nie pamiętam. Oczywiście wokoło jest dużo krzewów i różnych roślin. Nie wiem z ilu kręgów składa się całość. Na pewno jest jeden i chyba ślady drugiego większego (zdaje się, że był oznaczony jakimiś kolkami.) Kawałek od centrum rośnie leśna grusza. Jest to niesamowite, bo rozdwaja się zaraz przy ziemi, a na wysokości ok. 2 m połączona jest konarem wyglądającym jak poprzeczka w drabinie- widziałem coś takiego po raz pierwszy (zdjęcie tylko częściowo oddaje jej niesamowitość). W okolicy kręgu rozdwaja się prawie każde drzewo (zwykle zaraz nad ziemia). Widziałem nawet brzozę zrośniętą z sosna na dole, przy ziemi. Krzewy są tez dziwne, bo mają powykręcane gałęzie. Rosną nietypowe dla puszczy gatunki: głogi, grusze i jabłonie. Wszystko wygląda tak jakby dawne miejsce kultu zostało na nowo odkryte zaraz po wojnie.
Znalazłem to miejsce właśnie takim jak opisał Sławek powyżej, dodam więc tylko trochę od siebie. Miejsce jest obecnie dość starannie zagospodarowane jako ścieżka dydaktyczna „Miejsce Mocy”. Prowadzi przez nie drewniany pomost dla zwiedzających mokrą porą, są 2 punkty widokowe i ogrodzenie terenu. Same kamienie kręgu widoczne są właściwie w jednym miejscu, gdzie widać jakby fragment okręgu z 3-4 głazów, 2 leżące na zewnątrz niego kamienie (być może oznaczające rytualne wejście do kręgu) oraz duży głaz wewnątrz kręgu o wyglądzie kamienia ofiarnego. Dalej za tym kamieniem stoi wspaniały centralny dąb o poczwórnym pniu. Pozostałe kamienie mogły się zapaść w grząski grunt albo kryć się w bujnym poszyciu i krzakach wewnątrz kręgu. Drzewa rzeczywiście rozdwajają się niesamowicie. (pewien dąb próbował rozdzielić się na 6 pni!) – nawet widząc to na własne oczy wciąż mamrotałem, że to nie do wiary. tajemnica tego miejsca jest jedną z największych z jakimi się zetknąłem i to się tam jak najbardziej daje odczuć. Ciekaw jestem czy prowadzono tu jakieś bliższe badania i czy może być tu związek z Gotami, którzy przecież pozostawili po sobie w okolicy wiele kurhanów, a na Pomorzu budowali kamienne kręgi?

Prowadzi tu czarny szlak z Białowieży. 18.8.99

http://www.most.org.pl/ZB/ZB/76/matela.html#geoman

Kurhany

Podobno w polskiej części Puszczy znanych jest 88 stanowisk z 542 kurhanami (z czego w trzech północnych obrębach - 27 stanowisk ze 148 kurhanami). Są to podobno kurhany ziemne, czasem z wieńcami kamiennymi, charakterystycznie podzielone wewnątrz na 2 koncentryczne części, o średnicy od kilku do 20 metrów. Datowane są na okres gocki (III-IV w.) i X-XIII w. Największe ich skupienia są w rezerwacie ścisłym Białowieskiego Parku Narodowego (niestety chyba poza trasą udostępnianą turystom), na uroczysku Szczekotowo nad Łutownią (131 kurhanów, przy czerwonym szlaku), koło Hajnówki, przy niebieskim szlaku za Sacharewem i nad Leśną, po obu stronach żółtego szlaku między przystankiem PKS Nieznany Bór a rezerwatem Głęboki Kąt, nad strumieniami Jelenka (wczesnośredniowieczne, przy ścieżce edukacyjnej „Pod Dębami”) i Przedzielna k. Narewki oraz koło Teremisek. Pojedynczy kurhan jest też w rez. Głuszec, w oddziale 135A. Na własne oczy widziałem tylko dość okazały kurhan koło nadleśnictwa w Białowieży, na 7 przystanku ścieżki dydaktycznej „Krajobrazy Puszczy” (przy czerwonym szlaku). O puszczańskich kurhanach pisał znany botanik, prof. Faliński, szukając środowiskowych uwarunkowań ich rozmieszczenia (są głównie w grądach i w świetlistych dąbrowach, w pobliżu cieków wodnych); wysunął tez hipotezę, że kurhany lokalizowano w zagłębieniach powykrotowych.

18.8.99